Non-Mass Lesions (NML) Diagnostic Tree
ACR v2025Đồ Họa Cây Cấu Trúc Quyết Định Siêu Âm Tổn Thương Không Dạng Khối Tuyến Vú
Học nhận diện NML trước — phân loại sau
Mục tiêu là hình thành khả năng nhận ra một vùng bất thường không tạo khối trên siêu âm, xác định đúng phân bố, mô tả dấu hiệu kèm theo và cuối cùng mới tích hợp BI-RADS. Các hình minh họa SVG trong công cụ chỉ giúp hiểu hình học; không thay thế ảnh siêu âm bệnh nhân.
Lộ trình luyện tập gợi ý
NML hay không phải NML? So sánh với mass và mô tuyến bình thường; xác nhận ở hai mặt phẳng vuông góc.
Luyện 4 kiểu phân bố. Tập mô tả hướng, phạm vi và liên quan hệ thống ống tuyến.
Đọc ảnh thật: hồi âm, bóng lưng/tăng âm, vi vôi hóa, biến dạng cấu trúc, thay đổi ống tuyến.
Xem clip, tự mô tả trước khi mở kết luận; sau đó làm ca thực hành và đối chiếu.
Nguyên tắc: không dùng một dấu hiệu riêng lẻ (kể cả segmental/linear) để tự động gán BI-RADS 4A/4B/4C/5. Phân nhóm cuối cùng cần tích hợp toàn bộ hình ảnh, lâm sàng và phương tiện liên quan.
NML thật sự — và những thứ dễ bị gọi nhầm là NML
NML là vùng thay đổi cấu trúc/hồi âm có thể nhận ra nhưng không tạo thành một khối 3D có bờ lồi rõ. Cần xác nhận bất thường trên ít nhất hai mặt phẳng, rà soát vùng lân cận và so sánh với mô tuyến đối bên khi phù hợp. Đừng gọi NML chỉ vì một vùng giảm âm thoáng qua hoặc do góc chiếu đầu dò.
NML có khả năng
- Vùng bất thường tồn tại khi rà lại và trên hai mặt phẳng.
- Không có đường viền khối 3D rõ.
- Có thể là giảm âm, tăng âm hoặc không đồng nhất.
- Có phân bố và dấu hiệu kèm mô tả được.
Dễ nhầm với mass
- Vùng có hình dạng/ranh giới tạo khối khi khảo sát đa mặt phẳng.
- Đường viền lồi 3D hiện rõ ở mặt cắt vuông góc.
- Cần chuyển sang mô tả khối theo bộ từ vựng tương ứng, không cố ép thành NML.
Dễ nhầm với mô tuyến/artefact
- Biến thiên mô tuyến sinh lý, không có bất thường khu trú/thật sự.
- Hiệu ứng anisotropy/góc chiếu hoặc áp lực đầu dò.
- Thay đổi lan tỏa hai bên, không có điểm bất thường tương ứng.
- Viêm/phù mô kẽ có thể tạo hình ảnh giả NML.
Atlas NML — học theo nhóm hình thái
Các đường dẫn dưới đây mở bài báo/atlas có ảnh bệnh nhân thật và đối chiếu hình ảnh–mô bệnh học. Đây là tài liệu bên ngoài, không phải ảnh được nhúng trực tiếp trong file. Khi học, hãy che phần chú thích/kết luận, tự nhận diện trước rồi mới đối chiếu.
Nonmass Lesions on Breast Ultrasound: Radiologic-Pathologic Correlation and a Practical Guide to Diagnostic Approach (2025)
Bài tổng quan mở, có nhiều ảnh siêu âm thực; phù hợp làm atlas nền tảng. Học các kiểu hồi âm, phân bố, dấu hiệu kèm và nhóm nguyên nhân lành tính/nguy cơ cao/ác tính.
Mở toàn văn và hình minh họa trên PubMed Central ↗Approach to Nonmass Lesions on Breast Ultrasound (2024)
Tập trung cách tiếp cận NML, các kiểu hồi âm và chẩn đoán phân biệt; hữu ích để luyện nhận diện trước khi đi sâu vào BI-RADS.
Mở bài báo và ảnh minh họa ↗Beyond the Mass: A Pictorial Review of Nonmass Lesions on Breast Ultrasound Using BI-RADS v2025 (AJR, 2026)
Review hình ảnh theo đúng bộ từ vựng BI-RADS v2025; có các ví dụ segmental, linear, focal, regional và dấu hiệu kèm. Toàn văn có thể cần quyền truy cập.
Mở bản ghi PubMed ↗ Mở trang JoVE Visualize ↗BI-RADS v2025 for Breast Ultrasound: Key Updates and Asian Perspectives
Bài tổng quan cập nhật, có ảnh ví dụ về NML segmental/linear và tương quan với DCIS hoặc ung thư tiểu thùy xâm nhập; đọc để hiểu cách tích hợp hình ảnh, không dùng một ví dụ làm quy tắc cứng.
Mở toàn văn và hình minh họa ↗Ultrasound approach to non-mass breast lesions and its inclusion in the BI-RADS criteria: an updated review (ECR 2025)
Poster giáo dục dạng hình, có thể dùng để ôn tập nhanh cách tiếp cận và thuật ngữ.
Mở poster ECR 2025 ↗Cách luyện 4 nhóm phân bố
- Segmental: tìm dạng tam giác/rẻ quạt liên quan một hệ thống ống tuyến; chú ý vi vôi hóa, thay đổi ống tuyến và biến dạng cấu trúc.
- Linear: tìm vùng bất thường kéo dài theo trục ống tuyến; xác nhận không phải một ống tuyến giãn đơn thuần hoặc artefact.
- Focal: vùng bất thường khu trú nhưng không tạo khối; cần phân biệt với mass khi đổi mặt phẳng.
- Regional: vùng rộng hơn, không nhất thiết theo một thùy/ống tuyến; so sánh hai bên và đánh giá bối cảnh viêm, phù hoặc biến đổi mô tuyến.
Lưu ý: phân bố là một descriptor. Không thể suy ra mô bệnh học hoặc phân nhóm BI-RADS chỉ từ tên phân bố.
Video: quan sát thao tác khảo sát, không chỉ nhìn ảnh tĩnh
Các liên kết dưới đây là trang tìm kiếm video theo chủ đề đã đề xuất. Kết quả có thể gồm nhiều mức chất lượng; ưu tiên video từ cơ sở đào tạo/chuyên ngành, có quét thời gian thực, hiển thị hai mặt phẳng và chẩn đoán xác nhận. Không coi mọi clip tìm được là nguồn đã thẩm định.
Breast ultrasound — non-mass lesion real-time
Tìm clip khảo sát NML trực tiếp, cách nhận diện vùng bất thường không tạo khối và xác nhận trên hai mặt phẳng.
Tìm video ↗DCIS — ductal extension on ultrasound
Tìm clip DCIS có thay đổi theo ống tuyến, phân bố segmental/linear, vi vôi hóa hoặc thay đổi ống tuyến.
Tìm video ↗Invasive lobular carcinoma — ultrasound
Tìm clip/ca minh họa ung thư tiểu thùy xâm nhập; chú ý vùng giảm âm thâm nhiễm, biến dạng cấu trúc và tương hợp MRI.
Tìm video ↗Checklist khi xem mỗi clip
- Đầu dò đang ở mặt cắt nào? Có đổi sang mặt phẳng vuông góc không?
- Vùng bất thường có tồn tại liên tục khi rà đầu dò, hay chỉ xuất hiện ở một góc chiếu?
- Có tạo khối 3D hay không? Nếu có, nên chuyển sang mô tả mass.
- Phân bố là focal, regional, linear hay segmental? Có liên quan hệ thống ống tuyến không?
- Echo pattern, posterior features, calcifications, ductal changes, architectural distortion và Doppler được mô tả ra sao?
- Kết luận mô bệnh học có được xác nhận không? Nếu không, không dùng clip làm ví dụ bệnh học chắc chắn.
Tổn Thương Không Dạng Khối (Non-Mass Lesion - NML)
NML là vùng biến đổi hồi âm (thường là giảm âm) hoặc bất đối xứng cấu trúc trên siêu âm mà không có ranh giới đường viền khối lồi 3D rõ rệt trên các mặt cắt vuông góc. Phân loại BI-RADS v2025 được xác định dựa trên 1. Mẫu Phân Bố (Distribution Pattern) kết hợp với 2. Các Dấu Hiệu Kèm Theo (Associated Features).
Cây Quyết Định Chẩn Đoán Tương Tác
Nhấp vào từng ô phân bố hoặc đặc điểm bên dưới để xem đường truyền thuật toán & phân loại tương ứng
Hình chóp nón/rẻ quạt hướng đỉnh về núm vú. Tương ứng hệ thống phân nhánh 1 thùy tuyến.
Phân bố dạng đường thẳng dọc theo đường đi của một ống tuyến vú đơn độc.
Tập trung tại một diện tích giới hạn nhỏ (< 1 thùy vú), không tạo bờ khối rõ.
Phân bố trên một vùng rộng; cần phân biệt biến đổi nền lành tính với vùng bất thường thực sự và đối chiếu hai bên.
Nhấp vào một nhánh phân bố (A, B, C, D) để phân tích thuật toán
Tiêu chuẩn ACR v2025Phân bố là một phần của mô tả NML, không phải công thức tự động gán BI-RADS hoặc PPV. Lựa chọn một phân bố để xem các điểm cần tích hợp; kết luận cuối cùng phải dựa trên toàn bộ đặc điểm và tương hợp lâm sàng/hình ảnh.
Tính Toán Phân Loại BI-RADS NML
Hỗ trợ quyết địnhCông cụ không tự suy ra BI-RADS hoặc PPV chỉ từ phân bố NML. Chọn phân loại cuối cùng sau khi tích hợp toàn bộ hình ảnh, lâm sàng và hướng dẫn ACR BI-RADS v2025.
Kết quả hỗ trợ — không thay thế kết luận bác sĩ
Không ước tính PPV cá thể từ các dấu hiệu này.
Gợi Ý Giải Phẫu Bệnh Hay Gặp:
NML có phổ nguyên nhân lành tính, nguy cơ cao và ác tính; không thể suy ra mô bệnh học chỉ từ phân bố.
Khuyến Cáo Lâm Sàng:
Tích hợp đặc điểm hình thái, dấu hiệu kèm theo, lâm sàng và các phương tiện hình ảnh khác; bác sĩ quyết định theo dõi hay lấy mẫu mô.
4 Dạng Hình Thái Phân Bố NML Trực Quan (SVG Vector Graphics)
Minh họa trực quan sơ đồ hình học siêu âm của các mẫu phân bố theo ACR BI-RADS v2025
1. Segmental
Dạng Phân ThùyHình nón có đỉnh hướng về núm vú. Gợi ý cao bệnh lý thâm nhiễm phân nhánh ống tuyến (DCIS).
2. Linear
Dạng DảiTổn thương chạy theo đường thẳng dọc đường đi của một ống tuyến vú đơn độc.
3. Focal
Dạng Khu TrúVùng giảm âm tập trung diện tích nhỏ (< 1 thùy), bờ giới hạn không rõ nhưng không tạo khối.
4. Regional
Vùng / Lan TỏaPhân bố trên vùng rộng; bản thân mô tả regional không đủ để kết luận lành tính.
Đối Chiếu Siêu Âm NML & Giải Phẫu Bệnh (Pathology Correlation)
Ma trận liên hệ giữa cấu trúc hình ảnh NML và bản chất mô bệnh học
1. DCIS (Ung Thư Tuyến Tại Chỗ)
Ác tínhĐặc điểm Siêu âm: NML dạng Phân thùy (Segmental) hoặc dạng Dải (Linear), giảm âm không đều kèm vi vôi hóa nhỏ tụ tập hoặc bất thường ống tuyến.
2. ILC (Ung Thư Tiểu Thùy Xâm Nhập)
Ác tínhĐặc điểm Siêu âm: NML dạng Khu trú hoặc Phân thùy, gây xáo trộn cấu trúc và tạo bóng lưng phía sau (Acoustic Shadowing) rất mạnh do thâm nhiễm dạng dãy tế bào.
3. Bệnh Tuyến Xơ Hóa (Sclerosing Adenosis)
Lành tínhĐặc điểm Siêu âm: NML dạng Vùng (Regional) hoặc Khu trú (Focal), hồi âm đồng nhất hoặc giảm âm nhẹ, không gây biến dạng da hay bóng lưng ác tính.
Thực Hành Ca Lâm Sàng NML (Case Practice)
Đánh giá phản xạ phân loại tổn thương không dạng khối chuẩn v2025
Siêu âm kiểm tra phát hiện vùng giảm âm không dạng khối phân bố dạng Phân Thùy (Segmental) ở 1/4 trên ngoài vú T, bên trong có vi vôi hóa nhỏ tụ tập.
Lựa chọn phân loại BI-RADS phù hợp nhất:
Vùng biến đổi hồi âm dạng Lan tỏa (Regional) ở cả 2 vú, đối xứng 2 bên, hồi âm đồng nhất, không gây xáo trộn cấu trúc hay vi vôi hóa.
Lựa chọn phân loại BI-RADS phù hợp nhất: