Tổng quan BI-RADS v2025 cho Siêu âm Vú
Tập trung vào các cập nhật quan trọng và ý nghĩa thực hành lâm sàng, đặc biệt từ góc nhìn châu Á.
📄 Đọc toàn văn bài báo gốc: BI-RADS v2025 for breast ultrasound: key updates and Asian perspectives (PMC13554624) ↗BI-RADS 2025: Những thay đổi nổi bật
- ✅ Glandular Tissue Component (GTC)
- ✅ Non-Mass Lesion (NML) trở thành thực thể chính thức
- ✅ Lexicon riêng cho hạch bạch huyết
- ✅ Thuật ngữ Lobulated được khôi phục
- ✅ Chuẩn hóa thuật ngữ Mixed Solid and Cystic
- ✅ Mô tả chi tiết hơn các dấu hiệu liên quan của tổn thương
Đối chiếu học thuật: BI-RADS 2013 so với BI-RADS 2025
| Nội dung | BI-RADS 2013 | BI-RADS 2025 |
|---|---|---|
| GTC | Không | Có |
| NML | Chưa chính thức | Chính thức |
| Hạch | Không có lexicon riêng | Có lexicon riêng |
| Lobulated | Không chuẩn hóa | Được đưa lại |
| Mixed Solid and Cystic | Complex Cystic and Solid | Mixed Solid and Cystic |
| MRI/CEM correlation | Hạn chế | Tăng cường [BI-RADS v2025 - PMC ↗] |
1. Ba thay đổi lớn nhất của BI-RADS v2025
A. Glandular Tissue Component (GTC) - Thành phần mô tuyến
Lần đầu tiên BI-RADS đưa GTC vào đánh giá siêu âm vú như một thành phần riêng biệt của mô vú. [BI-RADS v2025: key updates and Asian perspectives - PMC ↗]
GTC phản ánh tỷ lệ mô tuyến trong mô sợi tuyến, được chia thành 4 mức:
| Mức độ phân loại GTC | Tỷ lệ mô tuyến trong mô sợi tuyến |
|---|---|
| Minimal (Tối thiểu) | < 25% |
| Mild (Nhẹ) | 25 – 49% |
| Moderate (Trung bình) | 50 – 74% |
| Marked (Nhiều / Rõ rệt) | ≥ 75% [BI-RADS v2025 - PMC ↗] |
Ý nghĩa lâm sàng
- GTC cao liên quan đến nguy cơ ung thư vú cao hơn.
- Có thể giúp phân tầng nguy cơ cá thể hóa tốt hơn so với chỉ dựa vào mật độ vú đơn thuần.
- Được khuyến cáo báo cáo trong cả siêu âm sàng lọc và siêu âm chẩn đoán. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
B. Non-Mass Lesion (NML) - Tổn thương không khối
Một thay đổi rất quan trọng là Non-Mass Lesion (NML) được công nhận chính thức như một loại tổn thương riêng biệt. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
Tại sao NML là thay đổi quan trọng nhất?
- Giúp phát hiện DCIS (ung thư biểu mô ống tuyến tại chỗ) tốt hơn.
- Chuẩn hóa ngôn ngữ giữa siêu âm và MRI.
- Giảm bỏ sót tổn thương ác tính giai đoạn sớm.
- Phản ánh thực hành lâu năm ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
Khái niệm NML
- Không tạo thành khối rõ.
- Không có bờ lồi hay hình dạng khối điển hình.
- Là bất thường của cấu trúc ống tuyến hoặc tiểu thùy. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
Các descriptor mới cho NML
Thay vì shape (hình dạng) và margin (đường bờ) như khối u, NML được mô tả bằng:
- Focal (Khu trú)
- Regional (Theo vùng)
- Linear (Đường thẳng)
- Segmental (Theo phân thùy)
- Hypoechoic (Giảm âm)
- Heterogeneous (Hỗn hợp / Không đồng nhất)
- Hyperechoic (Tăng âm)
- None (Không có)
- Enhancement (Tăng âm phía sau)
- Shadowing (Bóng cản phía sau) [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
- Segmental distribution (Phân bố theo phân thùy)
- Vôi hóa (Calcifications)
- Biến dạng cấu trúc (Architectural distortion)
- Thay đổi ống tuyến bất thường
- Shadowing sau tổn thương [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
NML được xem là "cầu nối" giữa:
- NME (Non-Mass Enhancement) trên MRI
- Tổn thương trên CEM (Nhũ ảnh cản quang)
- Tổn thương trên Siêu âm
Giúp thống nhất chẩn đoán đa phương tiện. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
Sơ đồ đồng bộ đa phương tiện của NML
C. Hạch bạch huyết trở thành một danh mục riêng
BI-RADS v2025 tách lymph node assessment (đánh giá hạch bạch huyết) thành một mục độc lập trong từ điển siêu âm. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
Đánh giá hình thái hạch
- Hình bầu dục hoặc hình hạt đậu
- Vỏ < 3 mm
- Rốn mỡ còn bảo tồn
- Bờ đều [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
- Hình tròn
- Vỏ dày > 3 mm
- Dày vỏ lệch tâm
- Mất hoặc chèn ép rốn hạch
- Mạch máu ngoại vi
- Bờ không đều [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
Hạch vùng được chuẩn hóa
- Hạch trong tuyến vú (Intramammary)
- Hạch nách mức I, II, III (Axillary levels I, II, III)
- Hạch vú trong (Internal mammary)
- Hạch thượng đòn (Supraclavicular) [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
2. Những thay đổi thuật ngữ khác
Một số thuật ngữ trong từ điển siêu âm BI-RADS được chỉnh sửa và cập nhật:
| Thuật ngữ cũ / Nội dung | Cập nhật trong BI-RADS v2025 |
|---|---|
| "Complex cystic and solid" | "Mixed solid and cystic" |
| "Indistinct" | "Not circumscribed" |
| Hình dạng khối (Shape) | Bổ sung "lobulated shape" |
| Vôi hóa (Calcifications) | Bổ sung mô tả vôi hóa cho cả khối và NML |
| Đặc điểm liên quan khác | Bổ sung pseudocapsule echogenic, echogenic rim, vascularity peripheral... [BI-RADS v2025 - PMC ↗] |
3. Ý nghĩa đối với thực hành ở châu Á
Bài báo nhấn mạnh rằng các thay đổi mới phản ánh nhiều kinh nghiệm lâm sàng từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc, nơi đặc điểm giải phẫu và thực hành tầm soát có những nét đặc thù rõ rệt:
- Tỷ lệ vú đặc cao ở phụ nữ châu Á: Mô sợi tuyến dày đặc làm giảm độ nhạy của nhũ ảnh truyền thống và dễ che khuất tổn thương sớm.
- Vai trò ngày càng tăng của siêu âm bổ trợ: Siêu âm được sử dụng rộng rãi hơn như phương tiện bổ trợ thiết yếu bên cạnh nhũ ảnh trong sàng lọc ung thư vú.
- Kinh nghiệm từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc ảnh hưởng đến các cập nhật mới: Các nghiên cứu đa trung tâm và hệ thống phân loại thực hành tại Đông Á đã cung cấp bằng chứng nền tảng thúc đẩy ACR cập nhật tiêu chuẩn quốc tế.
- NML và GTC là các khái niệm đã được ứng dụng rộng rãi ở châu Á trước khi được chuẩn hóa trong BI-RADS 2025: Việc đánh giá cấu trúc ống tuyến không tạo khối (NML) và phân loại tỷ lệ mô tuyến (GTC) giúp bác sĩ siêu âm chuẩn hóa báo cáo, nâng cao khả năng phát hiện sớm tổn thương tiền xâm lấn và phân tầng nguy cơ cá thể hóa. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
Clinical Pearls — Điểm nhấn thực hành lâm sàng
NML có phân bố segmental là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý đối với DCIS.
GTC phản ánh môi trường mô tuyến của vú và có thể đóng góp vào đánh giá nguy cơ.
Không sử dụng elastography đơn độc để thay đổi phân loại BI-RADS.
Đánh giá hạch cần xem xét đồng thời độ dày vỏ, rốn mỡ và hình thái tổng thể.
NML trên siêu âm nên được đối chiếu với MRI hoặc CEM khi phù hợp. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
Ghi nhớ nhanh cho BI-RADS v2025
3 điểm cần nhớ nhất:
- GTC → Đánh giá tỷ lệ mô tuyến, có giá trị phân tầng nguy cơ cá thể hóa. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
- NML → Trở thành loại tổn thương chính thức với hệ descriptor riêng. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
- Lymph nodes → Thành danh mục độc lập với đánh giá hình thái chuẩn hóa. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]
Thông điệp mang về
- GTC là điểm mới hoàn toàn của BI-RADS 2025.
- NML là thay đổi có tác động thực hành lớn nhất.
- Lexicon hạch giúp chuẩn hóa đánh giá hạch vùng và phân biệt hình thái lành – ác tính.
- Cập nhật thuật ngữ (lobulated, mixed solid and cystic, not circumscribed...) tăng tính đồng bộ giữa siêu âm với MRI và CEM.
- Thực hành châu Á đóng vai trò tiên phong định hình các cập nhật này cho tuyến vú đặc. [BI-RADS v2025 - PMC ↗]